Wat veroorzaakt diffuse haaruitval over de hele hoofdhuid?

Diffuus haaruitval — haaruitval die gelijkmatig over de hoofdhuid is verspreid in plaats van in één plek of patroon — wordt meestal veroorzaakt door telogen effluvium, een verschuiving van haarfollikels naar een rustfase, soms gecombineerd met vrouwelijk patroon haaruitval of met lage niveaus van ijzer, vitamine B12 of vitamine D. Één klinische studie vond meerdere van deze oorzaken overlappend bij dezelfde vrouwen, wat deels verklaart waarom het beeld van buitenaf verwarrend kan aanvoelen.

De belangrijkste oorzaken gevonden bij vrouwen met diffuus haaruitval

Een klinisch-etiologische studie uit een tertiair dermatologisch centrum in noordwest-India bestudeerde 100 vrouwen met niet-littekevorming diffuus haarverlies en probeerde uit te zoeken wat hiervan de oorzaak was (cohort study, 2019). Chronisch telogen effluvium was de meest voorkomende bevinding, aanwezig bij 62% van de vrouwen, gevolgd door vrouwenarmoede in 22% en acuut telogen effluvium in 16%. Psychologische stress werd opgemerkt als een precipiterende factor in een subset van de chronische telogen effluvium-groep. Dezelfde studie mat bloedmerkers: laag hemoglobine was aanwezig bij 57% van de vrouwen, laag serum ferritine bij 20%, laag vitamine B12 bij 76%, en laag vitamine D3 bij 81%. Subklinische hypothyroïdie werd gevonden bij 11%. De auteurs beschrijven diffuus haarverlies als multifactorieel, wat betekent dat meer dan één van deze factoren vaak gelijktijdig bij dezelfde persoon aanwezig is.

Wat telogen effluvium is en wat het veroorzaakt

Telogen effluvium beschrijft haarfollikels die eerder of in groter aantal dan gebruikelijk in de rustfase (telogen) verschuiven, wat zich weken tot maanden later manifesteert als diffuus haaruitval. Een systematisch overzicht van acute telogen effluvium na COVID-19-infectie omvatte 19 studies en 465 patiënten, waarvan de meesten vrouwen met een mediane leeftijd van 44 (systematisch overzicht, 2022). Haaruitval trad op een mediane afstand van 74 dagen na de infectie, en trichoscopie toonde typisch verminderde haardichtheid en lege of kort uitgroeiende haarzakjes. De meeste mensen herstelden, hoewel een minderheid langer aanhoudend haaruitval had. Twee andere onderzoeken keken rechtstreeks naar de behandeling van dit soort haaruitval na infectie: een onderzoek naar autologe micrografen uit hoofdhuidweefsel meldde verbetering in haardikte en haardichtheid na drie en zes maanden (klinische trial, 2022en een kleine open-label studie met topicale minoxidil aangebracht op de hele hoofdhuid gedurende 24 weken bij mensen met telogen effluvium vond een toename van terminale haren en verbetering gerapporteerd door de meeste deelnemers, hoewel de studie geen controlegroep had en telogen effluvium vaak vanzelf verdwijnt (klinische proef, 2025). Meer details over hoe minoxidil in het algemeen is onderzocht, vindt u op de bewijs over minoxidil pagina.

IJzer, ferritine en hormonen

Laag serum ferritine komt meer dan eens voor in deze verzameling bevindingen als een factor die samenhangt met diffuus haaruitval, hoewel de studies dit verschillend benaderen. In het Noord-West India cohort was lage ferritine een van verschillende markers die vaker voorkwamen bij vrouwen met diffuus verlies (cohort study, 2019). Een ouder gerandomiseerd onderzoek uit 1992 keek specifiek naar vrouwen met diffuse androgeen-afhankelijke alopecia die gedurende 12 maanden werden behandeld met cyproteronacetaat en ethinylestradiol, en vond dat haardikte alleen significant toenam bij vrouwen wier ferritine vóór aanvang van de behandeling boven de 40 microgram per liter lag — vrouwen met lagere ferritine toonden dezelfde reactie niet (controlled trial, 1992). Dit suggereert dat ferritinestatus kan interageren met respons op hormonale behandeling in plaats van een op zichzelf staande oorzaak te zijn, hoewel het onderzoek klein is en dertig jaar teruggaat. Lezers die zich afvragen of een specifieke hormonale aandoening achter hun haarveranderingen zit, kunnen de pagina op PCOS en haarverlies meer direct relevant vinden, omdat die aandoening via androgene pathways werkt in plaats van het hier beschreven ferritine-en-schildklier beeld.

Chronisch, aanhoudend diffuus haaruitval

Waar het haaruitval maanden heeft geduurd in plaats van op te houden, wordt het in het algemeen chronisch telogeen effluvium genoemd. Een klein pilotstudie randomiseerde 30 vrouwen met deze diagnose naar bloedplaatjesrijk plasma dat op twee verschillende manieren was bereid, of naar een saline placebo, met vier maandelijkse sessies (gecontroleerde studie, 2023). Beide PRP-groepen toonden verbetering in haartrektest-resultaten en tevredenheid van patiënten in vergelijking met placebo, en trichoscopie toonde verhoogde dichtheid en dikte in de frontale, temporale en vertex-gebieden — hoewel de steekproef klein was, met tien vrouwen in elke groep, en de vervolgperiode slechts drie maanden duurde. Iedereen die nieuwsgierig is hoe PRP het heeft gedaan in andere contexten van haarverlies, kan dat teruggezocht op de PRP evidence page.

What was not covered here

De beschikbare samenvattingen gaan niet in op diffuus haarverlies veroorzaakt door schildklierziekte-behandeling, auto-immuunziekten zoals alopecia areata, ijzertekort-bloedarmoede als zelfstandige diagnose buiten de hierboven genoemde groep, of menopauzegerelateerde hormonale verschuivingen specifiek als trigger voor diffuus dunner wordend haar — de tarwelipidesupplement-studie omvatte postmenopauzale vrouwen maar isoleerde menopauze niet als oorzaak (gecontroleerde studie, 2024). Het archief bevat nog niets over genetische testen voor diffuus haaruitval, noch over hoe diffuse telogen effluvium van vroeg vrouwelijk patroonhaaruitval zonder specialistisch onderzoek te onderscheiden. Voor een breder overzicht van wat is getest als behandeling zodra een oorzaak is vastgesteld, zie behandelingen die werken voor haargroei pagina en de breder haar- en nagelarchief dekken verwante terreinen.