Associatie van secondegeneratieandrogeenantagonisten met cognitieve en functionele toxische effecten in gerandomiseerde klinische onderzoeken: Een systematisch overzicht en meta-analyse.

BELANG: Het gebruik van tweede generatie antiandrogenen (AA's) bij de behandeling van prostaatkanker neemt toe. Retrospectief onderzoek suggereert een associatie tussen tweede generatie AA's en schadelijke cognitieve en functionele uitkomsten, maar verder onderzoek uit prospectieve onderzoeken is nodig. DOEL: Onderzoeken of onderzoeksgegevens uit gerandomiseerde klinische onderzoeken (RCT's) bij prostaatkanker een associatie tussen tweede generatie AA's en cognitieve of functionele toxische effecten ondersteunen. GEGEVENSBRONNEN: PubMed, EMBASE en Scopus (vanaf de start tot 12 september 2022). SELECTIE VAN ONDERZOEKEN: Gerandomiseerde klinische onderzoeken met tweede generatie AA's (abirateron, apalutamide, darolutamide of enzalutamide) onder personen met prostaatkanker waarin cognitieve toxische effecten, asthénische toxische effecten (bijv. vermoeidheid, zwakte) of vallen werden gerapporteerd, werden geëvalueerd. GEGEVENSEXTRACTIE EN SYNTHESE: Onderzoeksscreening, gegevensabstractie en biasbeoordelingen werden onafhankelijk door 2 beoordelaars uitgevoerd volgens de richtlijnen Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-analyses en Enhancing the Quality and Transparency of Health Research. Tabellarische aantallen voor toxische effecten van alle gradaties werden bepaald om de hypothese te testen die vóór gegevensverzameling was geformuleerd. BELANGRIJKSTE UITKOMSTEN EN MATEN: Risicoverhouding (RR) en SE's werden berekend voor cognitieve toxische effecten, asthénische toxische effecten en vallen. Omdat vermoeidheid het asthénische toxische effect was dat uit alle onderzoeken werd geëxtraheerd, worden gegevens over vermoeidheid in de resultaten gespecificeerd. Meta-analyse en metaregressie werden gebruikt om samenvattende statistieken te genereren. RESULTATEN: De systematische review omvatte 12 onderzoeken met in totaal 13.524 deelnemers. Opgenomen onderzoeken hadden een laag risico op bias. Een verhoogd risico op cognitieve toxische effecten (RR, 2,10; 95% BI, 1,30-3,38; P = ,002) en vermoeidheid (RR, 1,34; 95% BI, 1,16-1,54; P < ,001) werd opgemerkt onder personen behandeld met tweede generatie AA's vergeleken met die in de controlegroepen. De bevindingen waren consistent in onderzoeken die traditionele hormonale therapie in beide behandelingsgroepen opnamen voor cognitieve toxische effecten (RR, 1,77; 95% BI, 1,12-2,79; P = ,01) en vermoeidheid (RR, 1,32; 95% BI, 1,10-1,58; P = ,003). Metaregressie ondersteunde dat in alle onderzoeken verhoogde leeftijd was geassocieerd met een groter risico op vermoeidheid bij tweede generatie AA's (coëfficiënt, 0,75; 95% BI, 0,04-0,12; P < ,001). Bovendien was het gebruik van tweede generatie AA's geassocieerd met een verhoogd risico op vallen (RR, 1,87; 95% BI, 1,27-2,75; P = ,001). CONCLUSIES EN RELEVANTIE: De bevindingen van deze systematische review en meta-analyse suggereren dat tweede generatie AA's een verhoogd risico op cognitieve en functionele toxische effecten met zich meebrengen, ook wanneer deze als aanvulling op traditionele vormen van hormonale therapie worden gebruikt.