Cognitieve gedragstherapie, alleen en gecombineerd met medicatie, voor aanhoudende slapeloosheid: een gerandomiseerde gecontroleerde studie.

CONTEXT: Cognitieve gedragstherapie (CGT) en slaapinducerende medicatie zijn werkzaam voor kortetermijnbehandeling van insomnia, maar weinig patiënten bereiken volledige remissie met één enkele behandeling. Het is onduidelijk of gecombineerde of onderhoudsbehhandeling het resultaat zou verbeteren. DOELSTELLINGEN: De toegevoegde waarde van medicatie boven CGT alleen voor acute behandeling van insomnia en de effecten van onderhoudsbehandelingen op lange-termijnresultaten evalueren. DESIGN, INSTELLING EN PATIËNTEN: Prospectief, gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek met 2-fasen therapie voor 160 volwassenen met persistente insomnia, behandeld in een universitair slaapcentrum in Canada tussen januari 2002 en april 2005. INTERVENTIES: Deelnemers ontvingen CGT alleen of CGT plus 10 mg/dag (voor het slapen gaan) zolpidem gedurende een initiële 6-weken therapie, gevolgd door verlengde 6-maanden therapie. Patiënten die initieel met CGT werden behandeld, volgden maandelijkse onderhouds-CGT gedurende 6 maanden of kregen geen aanvullende behandeling; zij die initieel met gecombineerde therapie (CGT plus 10 mg/dag zolpidem) werden behandeld, vervolgden met CGT plus af en toe zolpidem of alleen CGT. BELANGRIJKSTE UITKOMSTMATEN: Slaaplaatentieperiode, wakker zijn na slaapaanzet, totale slaaptijd en slapefficientie afgeleid van dagboeken (primaire uitkomsten); behandelingsrespons en remissiepercentages afgeleid van de Insomnia Severity Index (secundaire uitkomsten). RESULTATEN: Cognitieve gedragstherapie gebruikt alleen of in combinatie met zolpidem produceerde significante verbeteringen in slaaplaatentieperiode, wakker zijn na slaapaanzet en slapefficientie tijdens initiële therapie (allen P<.001); een groter toename van slaaptijd werd bereikt met de gecombineerde benadering (P = .04). Zowel CGT alleen als CGT plus zolpidem produceerden vergelijkbare percentages behandelingsresponderen (60% [45/75] versus 61% [45/74], respectievelijk; P = .84) en behandelingsremissies (39% [29/75] versus 44% [33/74], respectievelijk; P = .52) met de 6-weken acute behandeling, maar gecombineerde therapie produceerde een hoger remissiepercentage vergeleken met CGT alleen tijdens de 6-maanden verlengde therapiefase en de 6-maanden vervolgperiode (56% [43/74 en 32/59] versus 43% [34/75 en 28/68]; P = .05). Het beste lange-termijnresultaat werd bereikt bij patiënten die initieel met gecombineerde therapie werden behandeld, gevolgd door alleen CGT, zoals aangetoond door hogere remissiepercentages bij 6-maanden vervolgonderzoek vergeleken met patiënten die zolpidem bleven nemen tijdens verlengde therapie (68% [20/30] versus 42% [12/29]; P = .04). CONCLUSIE: Bij patiënten met persistente insomnia produceerde de toevoeging van medicatie aan CGT toegevoegde voordelen tijdens acute therapie, maar lange-termijnresultaat werd geoptimaliseerd wanneer medicatie wordt stopgezet tijdens onderhouds-CGT. TRIALREGISTRATIE: clinicaltrials.gov Identifier: NCT00042146.