Spironolacton, maar niet flutamide, toediening voorkomt botmineraalbezitting bij hyperandrogene vrouwen behandeld met gonadotropine-releasing hormone-agonist.

GnRH-agonisten (GnRHa) zijn onlangs voorgesteld voor de behandeling van hirsutisme bij vrouwen met het polycysteus ovariumsyndroom (PCOS). Aangezien de meeste van deze patiënten een verhoogde androgeenitscheiding uit zowel de eierstokken als de bijnier hebben, zou de combinatie van GnRHa met antiandrogene geneesmiddelen de klinische respons op behandeling kunnen verbeteren. Aan de andere kant zou deze combinatie ook de bijwerkingen van GnRHa op het botmetabolisme kunnen versterken, wat een mogelijk schadelijke situatie op skeletaal niveau oplevert. In deze studie onderzochten we bij 41 PCOS-patiënten de skeletale effecten van een behandeling van 6 maanden met GnRHa (triptoreline, 3,75 mg, i.m., maandelijks), ofwel alleen (n = 12) ofwel in combinatie met de antiandrogene geneesmiddelen spironolacton (100 mg, oraal, eenmaal daags; n = 14) of flutamide (250 mg, eenmaal daags; n = 15). Bij alle proefpersonen werd de botmineraaldichtheid voor en na behandeling gemeten met behulp van dual energy x-ray absorptiometrie ter hoogte van de lumbale wervelkolom (L2-L4) en de femurhals en Ward's triangle. Daarnaast werden op baseline en na 6 maanden therapie botmetabolismemarkers (serum- en urinecalcium, serumfosfaat en alkalische fosfatase, plasma osteocalcine en urinehidroxyprofine) en endocriene parameters (serum gonadotropinen, estradiol en vrije testosteron) bepaald. Vrouwen die ofwel GnRHa alleen ofwel in combinatie met spironolacton of flutamide kregen, waren gelijk wat betreft leeftijd en lichaamsmasaindex. Op baseline waren de 3 groepen PCOS-vrouwen ook gelijk wat betreft endocriene en botparameters. Na 6 maanden veroorzaakten alle behandelingen vergelijkbare opvallende onderdrukkingen van serum gonadotropinen en geslachtshormonen. Tegelijkertijd werd de botmineraaldichtheid significant verminderd op alle onderzochte locaties bij proefpersonen die ofwel GnRHa alleen ofwel GnRHa plus flutamide kregen. Daarentegen vertoonden vrouwen die GnRHa plus spironolacton kregen geen verandering in skeletale massa ten opzichte van de baseline-waarden (P < 0,05-0,01 tussen groepen). Biochemische parameters van botmetabolisme waren consistent met densitometrische beoordelingen. Concluderend is de botmineraaldichtheid na een behandeling van 6 maanden verminderd bij PCOS-vrouwen die ofwel GnRHa alleen ofwel GnRHa plus flutamide krijgen, maar niet bij degenen die GnRHa plus spironolacton krijgen. De mechanismen van het botbeschermende effect van spironolacton moeten nog worden bepaald. Desondanks zou dit geneesmiddel een nuttig middel kunnen zijn om botafname te voorkomen bij vrouwen die GnRHa krijgen, evenals in andere hypoestrogenische aandoeningen, met name wanneer estrogenen niet worden aanbevolen.