Cognitieve gedragstherapie voor insomnia comorbide met psychiatrische en medische aandoeningen: Een meta-analyse.

BELANG: Cognitieve gedragstherapie voor slapeloosheid (CGT-I) is de meest voorkomende niet-farmacologische behandeling voor slapeloosheidsstoornissen. Hoewel meta-analyses primaire slapeloosheid hebben onderzocht, is minder bekend over de vergelijkende werkzaamheid van CGT-I bij comorbide slapeloosheid. DOEL: Onderzoeken van de werkzaamheid van CGT-I voor slapeloosheid comorbide met psychiatrische en/of medische aandoeningen voor (1) remissie van slapeloosheid; (2) zelfgerapporteerde slaapefficiëntie, slaapontleidingslatentie, waken na slaaponset, totale slaaptijd en subjectieve slaapkwaliteit; en (3) comorbide symptomen. GEGEVENSBRONNEN: Een systematische zoekopdracht werd uitgevoerd op 2 juni 2014 via PubMed, PsycINFO, de Cochrane Library en handmatige zoekopdrachten. Zoektermen waren onder meer (1) CGT-I of CGT of cognitieve gedragsmatig [en varianten daarvan] of gedragstherapie [en varianten daarvan] of gedragsmatige slaapmedicatie of stimulusconditionering of slaapbeperking of ontspanningstherapie of ontspanningstraining of progressieve spierrelaxatie of paradoxale intentie; en (2) slapeloosheid of slaapstoornis. SELECTIE VAN STUDIES: Studies werden opgenomen als het gerandomiseerde klinische proeven waren met minstens één CGT-I-arm en een volwassen populatie hadden die voldeed aan diagnostische criteria voor slapeloosheid en een gelijktijdige aandoening. Opname in de uiteindelijke analyses (37 studies) was gebaseerd op consensus tussen onafhankelijke screenings van 3 auteurs. GEGEVENSEXTRACTIE EN SYNTHESE: Gegevens werden onafhankelijk geëxtraheerd door 2 auteurs en gepoold met behulp van een random-effects-model. De kwaliteit van de studies werd onafhankelijk geëvalueerd door 2 auteurs met behulp van het Cochrane-risico-op-biasbeoordelingsinstrument. PRIMAIRE UITKOMSTEN EN MATEN: A priori primaire uitkomsten (d.w.z. klinische slaap- en comorbide uitkomsten) werden afgeleid van slaagboeken en andere zelfrapportagematen. RESULTATEN: Bij evaluatie na behandeling was 36,0% van de patiënten die CGT-I hadden ontvangen in remissie van slapeloosheid, vergeleken met 16,9% van degenen in controle- of vergelijkingsomstandigheden (gepoolde odds ratio, 3,28; 95% CI, 2,30-4,68; P < .001). Effect-groottes voor voorbehandeling en na behandeling waren gemiddeld tot groot voor de meeste slaapparameters (slaapefficiëntie: Hedges g = 0,91 [95% CI, 0,74 tot 1,08]; slaapontleidingslatentie: Hedges g = 0,80 [95% CI, 0,60 tot 1,00]; waken na slaaponset: Hedges g = 0,68; slaapkwaliteit: Hedges g = 0,84; alles P < .001), behalve totale slaaptijd. Comorbide uitkomsten leverden een klein effect-grootte op (Hedges g = 0,39 [95% CI, 0,60-0,98]; P < .001); verbeteringen waren groter in psychiatrische dan in medische populaties (Hedges g = 0,20 [95% CI, 0,09-0,30]; χ2-test voor interactie = 12,30; P < .001). CONCLUSIES EN RELEVANTIE: Cognitieve gedragstherapie voor slapeloosheid is werkzaam voor het verbeteren van slapeloosheidssymptomen en slaapparameters voor patiënten met comorbide slapeloosheid. Een klein tot gemiddeld positief effect werd gevonden in alle comorbide uitkomsten, met grotere effecten op psychiatrische aandoeningen in vergelijking met medische aandoeningen. Grootschalige studies met meer rigoureuze ontwerpen om detectie- en uitvoeringsvertekening te verminderen zijn nodig om de kwaliteit van het bewijs te verbeteren.