Dehydroepiandrosterone voor vrouwen in de peri- of postmenopauze.

ACHTERGROND: Tijdens de menopauze veroorzaakt een afnemende reactie van de eierstokken over het algemeen schommelingen en uiteindelijk een afname van het estrogeengehalte. Dit kan leiden tot de ontwikkeling van verschillende symptomen in de perimenopauze en postmenopauze (bijvoorbeeld hittegolven, nachtelijke zweetaanvallen, droge vagina). Dehydroepiandrosterone (DHEA) is een van de voornaamste voorlopers van androgenen, die op hun beurt worden omgezet in testosteron en estrogenen. Het is mogelijk dat toediening van DHEA het estrogeen- en testosterongehalte bij vrouwen in de peri- en postmenopauze kan verhogen om hun symptomen te verlichten en het algemene welzijn en de seksuele functie te verbeteren (bijvoorbeeld libido, dyspareunie, tevredenheid). Behandeling met DHEA is omstreden omdat er onzekerheid bestaat over de werkzaamheid en veiligheid ervan. Dit overzicht moet duidelijk het bewijsmateriaal voor DHEA bij de behandeling van menopauzesymptomen uiteen zetten en de werkzaamheid en veiligheid ervan evalueren door de resultaten van gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken samen te voegen. DOELSTELLINGEN: De werkzaamheid en veiligheid van DHEA-toediening bij vrouwen met menopauzesymptomen in de peri- of postmenopauzale fase beoordelen. ZOEKEN: De databases die we hebben doorzocht (3 juni 2014) zonder taalbeperkingen waren het Cochrane Menstrual Disorders and Subfertility Group Specialised Register, Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL), MEDLINE, EMBASE, PsycINFO, CINAHL en LILACS. We hebben ook conferentiebibliotheken en citaatlijsten in ISI Web of Knowledge doorzocht. Lopende onderzoeken werden gezocht in de trialregisters. Referentielijsten van opgehaalde artikelen werden gecontroleerd. SELECTIECRITERIA: We hebben gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken opgenomen waarin elke dosis en vorm van DHEA via elke toedieningsroute werd vergeleken met een ander actief middel, placebo of geen behandeling met een minimale behandelingsduur van zeven dagen bij vrouwen in de peri- en postmenopauze. GEGEVENSVERZAMELING EN ANALYSE: Twee auteurs hebben onafhankelijk van elkaar gegevens geëxtraheerd na beoordeling van geschiktheid voor opname en kwaliteit van onderzoeken. Auteurs werden gecontacteerd voor aanvullende informatie. BELANGRIJKSTE RESULTATEN: Achtentwintig onderzoeken met 1273 menopauzale vrouwen werden in dit overzicht opgenomen. Uit 16 onderzoeken konden gegevens worden geëxtraheerd om de meta-analyse uit te voeren. De algemene kwaliteit van de onderzoeken was matig tot laag, met de meeste onderzoeken die in de meta-analyse werden opgenomen met een redelijke methodologie. In vergelijking met placebo verbeterde DHEA de kwaliteit van leven niet (gestandaardiseerd gemiddeld verschil (SMD) 0,16, 95% betrouwbaarheidsinterval (BI) -0,03 tot 0,34, P = 0,10, 8 onderzoeken, 287 vrouwen (132 uit parallelle en 155 uit crossover-onderzoeken), I² = 0%, matig kwalitatief bewijs; één onderzoek van de negen dat over dit eindpunt rapporteerde, werd verwijderd in een gevoeligheidsanalyse omdat het als hoogrisico voor bias werd beoordeeld). DHEA bleek geassocieerd te zijn met androgene bijwerkingen (voornamelijk acne) (odds ratio (OR) 3,77, 95% BI 1,36 tot 10,4, P = 0,01, 5 onderzoeken, 376 vrouwen, I² = 10%, matig kwalitatief bewijs) in vergelijking met placebo. Er werden geen associaties gevonden met andere ongewenste effecten. Het was onduidelijk of DHEA menopauzesymptomen beïnvloedde, omdat de resultaten van de onderzoeken inconsistent waren en niet gemakkelijk konden worden samengevoegd om een algemeen effect te geven vanwege verschillende soorten metingen (bijvoorbeeld continu, dichotoom, verandering en eindscores). DHEA bleek de seksuele functie te verbeteren (SMD 0,31, 95% BI 0,07 tot 0,55, P = 0,01, 5 onderzoeken, 261 vrouwen (239 vrouwen uit parallelle onderzoeken en 22 vrouwen uit crossover-onderzoeken), I² = 0%; één onderzoek dat als hoogrisico voor bias werd beoordeeld, werd verwijderd tijdens gevoeligheidsanalyse) in vergelijking met placebo. Er was geen verschil in acne geassocieerd met DHEA wanneer onderzoeken die orale DHEA gebruikten (OR 2,16, 95% BI 0,47 tot 9,96, P = 0,90, 3 onderzoeken, 136 vrouwen, I² = 5%, zeer laag kwalitatief bewijs) werden vergeleken met één onderzoek dat huidstoepassing van DHEA gebruikte (OR 2,74, 95% BI 0,10 tot 74,87, P = 0,90, 1 onderzoek, 22 vrouwen, zeer laag kwalitatief bewijs). De effecten verschilden niet voor seksuele functie wanneer onderzoeken met orale DHEA (SMD 0,11, 95% BI -0,13 tot 0,35, P = 0,36, 5 onderzoeken, 340 vrouwen, I² = 0) werden vergeleken met een onderzoek met intravaginale DHEA (SMD 0,42, 95% BI 0,03 tot 0,81, 1 onderzoek, 218 vrouwen). Test voor subgroepverschillen: Chi² = 1,77, df = 1 (P = 0,18), I² = 43,4%. Er waren onvoldoende gegevens beschikbaar om de kwaliteit van leven en menopauzesymptomen voor deze vergelijking te beoordelen. Er waren onvoldoende gegevens beschikbaar om de effecten van DHEA met hormoontherapie (HT) voor kwaliteit van leven, menopauzesymptomen en ongewenste effecten te vergelijken. Er werden geen grote verschillen in behandelingseffecten gevonden voor seksuele functie wanneer DHEA met HT werd vergeleken (gemiddeld verschil (MD) 1,26, 95% BI -0,21 tot 2,73, P = 0,09, 2 onderzoeken, 41 vrouwen, I² = 0%). CONCLUSIES VAN DE AUTEURS: Er is geen bewijs dat DHEA de kwaliteit van leven verbetert, maar er is enig bewijs dat het geassocieerd is met androgene bijwerkingen. Het is onduidelijk of DHEA menopauzesymptomen vermindert, maar DHEA kan de seksuele functie in vergelijking met placebo enigszins verbeteren.