Vrouwelijke patiënten met klachten over haaruitval: documentatie van defecte dynamica van scalphaar met contrastversterkende fototrichogram.

ACHTERGROND: De klacht over chronische haaruitval treft frequent vrouwelijke personen en er is weinig of geen objectieve technologie beschikbaar in de algemene dermatologie of zelfs in haarklinics om de waarnemers te helpen bij de behandeling van de patiënt. Het doel van dit rapport is om de resultaten van verfijnde haargroeiemetingen die bij 92 vrouwelijke personen met haaruitval waren verzameld, te delen. METHODEN: Klinisch werden zij geclassificeerd als patroonhaaruitval volgens Ludwig (L; n=50), diffuse haaruitval (D; n=13) of geen zichtbare haaruitval maar wel klachten over haarverlies (N; n=29). Twee plaatsen op de hoofdhuid bovenop het hoofd en één plaats op de achterkant werden onderzocht na knippen door dichtbij fotograferen vóór en na haarkleuring (contrastvergelijking, CE). Achtenveertig uur later werd een nieuw foto gemaakt na CE voor fototrichogram-analyse (CE-PTG). Uiteindelijk werd een laatste haarknipper 30 dagen later verricht en werden haardikkte en -lengte bepaald voor lineaire groeiemetingen (LHGR). RESULTATEN: Hierin bevestigen wij dat de bovenkant van het hoofd gewoonlijk een hogere haardichtheid vertoont dan achterhoofdsplaatsen, een fysiologische observatie die op zowel mannen als vrouwen van toepassing is. Vanuit het technologische perspectief documenteren wij ook dat CE haardetectie op alle plaatsen verbetert. Opvallend genoeg was bij getroffen patiënten (L en D) de relatieve toename van haartelling na CE veel hoger (bereik +22,4% tot +28,3%) vergeleken met blijkbaar ongetroffen vrouwen (N; bereik +8,2% tot +9,7%). Deze toename in haartelling was slechts gedeeltelijk te wijten aan de aanwezigheid van minder gepigmenteerd dunner wordend haar (dikte minder dan 40 micrometer). Dergelijke dunne haren werden in statistisch significant hogere verhoudingen aangetroffen bij jongere patiënten met mild ernstige (graad I) patroonaardigheid (Ludwig: L). Bij andere patiënten met haaruitval en in ernstigere vormen van patroonaardigheid - vooral bij oudere patiënten - wordt het dunne haar niet in abnormale verhoudingen gedetecteerd. Op alle plaatsen geven langzamere groeisnelheden en afgenomen anagen-percentages aan een defectief haarvervanging-programma dat L-patronen onderscheidt van diffuse haaruitval en van blijkbaar ongetroffen patiënten met chronische haaruitval. Globaal gezien hebben wij ook opgemerkt dat toenemende leeftijd geassocieerd is met aanzienlijke achteruitgang van scalphaar (afgenomen haartelling, dunner haar en langzamere LHGR). CONCLUSIE: Op basis van de huidige gegevens samen met vrouwelijke gegevens uit de literatuur en onze eigen studies bij mannelijke personen, suggereren we een drietraps mechanisme dat leidt tot haaruitval 1. Verkorting van de groeifase van de haarcyclus met behoud van dik haar, dat wil zeggen vaker haarcycli die tot meer haarverlies leiden. 2. Intermitterende productie van kort dun haar, dat wil zeggen morfologisch bewijs van miniatuisering. 3. Zeer incidenteel of bijna geen haarproductie, dat wil zeggen slapende follikels of onomkeerbare folliculaire atrofie. Afhankelijk van de genetische achtergrond, hormonale microomgeving in de scalp en het aanpassen van individuele haarfollikel-bioresponsen, kunnen vrouwelijke en mannelijke patroonhaaruitval in verschillende fenotypen eindigen.