Langetermijneffecten van orlistat op lipidenstofwisseling en antropometrische indices: een meta-analyse van klinische onderzoeken.

ACHTERGROND: Orlistat is een potente lipaseremmmer die wordt gebruikt als preventief middel tegen obesitas en ter beheersing van vetopname. De bestaande literatuur toont tegenstrijdige bevindingen over de invloed ervan op lipideparameters. METHODEN: Deze systematische review volgde de PRISMA-richtlijnen en was geregistreerd in PROSPERO (ID: CRD42024550889). Een uitgebreide zoekopdracht in PubMed, Scopus, Web of Science en het Cochrane Register of Controlled Trials werd uitgevoerd voor studies gepubliceerd voor 19 januari 2025. Onderzoeken die in aanmerking kwamen waren gerandomiseerde, gecontroleerde onderzoeken (RCT's) die orlistat bij volwassenen (≥ 18 jaar) met dyslipidëmie evalueerden. Bovendien werd het beoordelingsinstrument Grading of Recommendations, Assessment, Development, and Evaluations gebruikt om de zekerheid van bewijs voor elke uitkomst te analyseren. RESULTATEN: In totaal werden 1369 deelnemers opgenomen, waarvan 682 in de behandelings- en 687 in de controlecategorie. Orlistat verlaagde de body mass index (BMI) (SMD [95% CI]: -0,30 [-0,58, -0,03], p-waarde (heterogeniteit) = 0,026) en werd ook geassocieerd met een afname van HDL-cholesterol (SMD (95% CI): -0,31 [-0,48, -0,13], p-waarde (heterogeniteit) = 0,436). Veranderingen in tailleomtrek (WC) en triglyceriden (TG) bereikten geen statistische significantie in de primaire analyse (WC: SMD [95% CI] -0,1562 [-0,3138; 0,0015], I 2 = 0,0%, p-waarde (heterogeniteit) = 0,7572; TG: SMD [95% CI] -0,1668 [-0,7979; 0,4642], I 2 = 97,7%, p-waarde (heterogeniteit) < 0,0001); echter, na aanpassingstrim-and-fill gevoeligheidsanalyse voor publicatiebias werden zinvolle verlagingen ontdekt voor WC (SMD (%95CI): -0,1712 [-0,3248; -0,0176], I 2 = 0,0%, p-waarde (heterogeniteit) = 0,7696) en TG (SMD (%95CI): -0,8900 [-1,6619; -0,1181], I 2 = 97,9%, p-waarde (heterogeniteit) < 0,0001). De secundaire analyse toonde aan dat vervolgduur voor 30% van de TG-heterogeniteit verantwoordelijk was, wat duidt op een kleine maar significante afname van het TG-verlagend effect van orlistat in de loop van de tijd (helling: -0,1239; 95% CI: -0,2355, -0,0123; p-waarde = 0,0295). Er werden geen significante veranderingen waargenomen in andere parameters van het onderzoek. Bovendien waren maag-darmklachten de meest gerapporteerde bijwerkingen in de studies. CONCLUSIE: Onze bevindingen suggereren dat orlistat BMI zinvol verlaagt maar geassocieerd is met verlaagd HDL-C, wat onwenselijk kan zijn gezien de beschermende rol van HDL-C voor de gezondheid van het hart- en vaatstelsel. Het bewijs voor verlagingen van TG en WC is onzeker: de primaire meta-analyse toonde geen statistisch significante effecten, terwijl trim-and-fill gevoeligheidsanalyse mogelijke verlagingen suggereerde. Geen significant kortetermijneffect op TG werd waargenomen, hoewel een bescheiden verlaging kan ontstaan bij langer gebruik.