Korte en lange termijn effecten van tibolone bij postmenopauzale vrouwen.

ACHTERGROND: Tibolone is een mogelijkheid voor de behandeling van menopauzale klachten, gebaseerd op kortetermijngegevens over de werkzaamheid. Er is echter behoefte aan aandacht voor de balans tussen de voordelen en risico's van tibolone, omdat er zorgen bestaan over borstkanker en endometriumkanker evenals beroerte. DOELSTELLINGEN: Het evalueren van de effectiviteit en veiligheid van tibolone bij de behandeling van postmenopauzale vrouwen. ZOEKEN: We hebben gezocht in het Cochrane Menstrual Disorders and Subfertility Group (MDSG) Specialised Register (19 april 2011), Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL) (The Cochrane Library 2011, 2e kwartaal), MEDLINE (vanaf de beginning tot 19 april 2011), EMBASE (1980 tot week 3 april 2011), PsycINFO (1806 tot week 3 april 2011), Clinical Trials.gov (30 april 2011). Individuele onderzoekers en de huidige fabrikant van tibolone werden gecontacteerd om onuitgegeven en lopende onderzoeken op te sporen. SELECTIECRITERIA: Gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken (RCT's) waarin tibolone versus placebo, oestrogenen of gecombineerde hormonale vervangingstherapie (HT) werd vergeleken door het beoordelings- percentage vrouwen met menopauzale klachten, de ernst van deze klachten en het optreden van veiligheidsuitkomsten bij postmenopauzale vrouwen. GEGEVENSVERZAMELING EN ANALYSE: Vier recensenten hebben onafhankelijk informatie uit de artikelen geëxtraheerd en discrepanties opgelost door consensus. Alle onderzochte uitkomsten waren dichotoom. Odds ratios (OR) en 95%-betrouwbaarheidsintervallen (BI) werden berekend met behulp van het random-effects model. Heterogeniteit van onderzoeken werd in aanmerking genomen voordat werd besloten om de gegevens te combineren. BELANGRIJKSTE RESULTATEN: In vergelijking met placebo was tibolone effectiever in het verlichten van de frequentie van vasomotorische symptomen (twee RCT's, n = 847; OR 0,42, 95% BI 0,25 tot 0,69), hoewel alleen de 2,5 mg/dag dosis tibolone significant beter was dan placebo; maar met verhoogde vaginale bloedingen (zeven RCT's, n = 7462; OR 2,75, 95% BI 1,99 tot 3,80). In vergelijking met equipotente doseringen van gecombineerde HT verminderde tibolone vaginale bloedingen (15 RCT's, n = 6342; OR 0,32, 95% BI 0,24 tot 0,42) maar was het minder effectief in het verlichten van de frequentie van vasomotorische symptomen (twee RCT's, n = 545; OR 4,16, 95% BI 1,50 tot 11,58). Wat betreft de langetermijnveiligheid, leverden twee grote RCT's van tibolone versus placebo de meest relevante gegevens. Een RCT van 3098 vrouwen met borstkanker en menopauzale klachten werd na 3,1 jaar stopgezet vanwege verhoogde tumorrecidief (OR 1,50; 95% BI 1,21 tot 1,85). In een ander RCT dat osteoporotische vrouwen met negatieve mammogrammen selecteerde (n = 4506) werd tibolone echter na 2,8 jaar geassocieerd met een reductie van borstkanker in vergelijking met placebo (OR 0,32, 95% BI 0,13 tot 0,79), hoewel het onderzoek niet specifiek was ontworpen om die uitkomst te beoordelen en het aantal totale gebeurtenissen laag was. In dezelfde RCT werd een verhoogd risico op beroerte waargenomen (OR 2,18, 95% BI 1,12 tot 4,21). Er was geen duidelijk bewijs van een tibolone-effect op endometriumkanker in vergelijking met placebo gezien het lage aantal gebeurtenissen (zeven RCT's, n = 8152; OR 1,98, 95% BI 0,73 tot 5,32). Er was geen bewijs van een verschil in langetermijnveiligheid tussen tibolone en gecombineerde HT. CONCLUSIES VAN DE AUTEURS: Tibolone, gebruikt in een dagelijkse dosis van 2,5 mg, kan minder effectief zijn dan gecombineerde HT in het verlichten van menopauzale klachten, hoewel het de incidentie van vaginale bloedingen verminderde. Er was bewijs dat behandeling met gecombineerde HT effectiever was in het behandelen van menopauzale klachten dan tibolone. Beschikbare gegevens over de langetermijnveiligheid van tibolone zijn zorgwekkend gezien de toename van het risico op borstkanker bij vrouwen die eerder borstkanker hebben gehad en in een afzonderlijk onderzoek de toename van het beroertrisico bij vrouwen waarvan de gemiddelde leeftijd ouder dan 60 jaar was. Soortgelijke zorgen kunnen bestaan voor estroprogstines, maar hun algehele risico-batenverhouding is beter bekend en is directer gerelateerd aan vrouwen met menopauzale klachten.